Historia Szkoły


                                                                                                                                                                    Powrót

Historia Powstania Szkoły

Rozpoczęcie Rok Szkolny 2009/2010
Rozpoczęcie Rok Szkolny 2009/2010

 

Polska Społeczna Szkoła Sobotnia we Fredrikstad powstała w 2009 roku. Inicjatorem utworzenia szkoły polskiej we Fredrikstad był Zbigniew Górski. Do twarcia szkoły przyczyniła się również Renata Szpak, która zajęła się organizacją bazy dydaktyczno- pedagogicznej. Ona została także pierwszym dyrektorem d/s pedagogicznych. Pana Górskiego powołano na stanowisko dyrektora d/s administracyjnych. Podjął się organizacją systemu finansowania działalności, zorganizowaniem zaplecza lokalowego oraz promocją szkoły w lokalnym środowisku polonijnym. W swoich pionierskich pracach Szkoła we Fredrikstad korzystała z doświadczeń Polskiej Szkoły Sobotniej im. Jana Pawła II w Oslo oraz wielkiej życzliwości i wielu rad dyrektora tej szkoły Hanny Sand. Utworzenie szkoły ułatwiła również przychylność Proboszcza Parafii ojca Van Tuan Nguyen oraz Rady Parafialnej przy Parafii Św. Brygid a zwłaszcza panów Johna Goldinga i Sveina Marcussena. Szkoła korzysta odpłatnie z lokali przy parafialnych. Pierwsza lekcja w nowo powstałej Polskiej Społecznej Szkole Sobotniej we Fredrikstad odbyła się we wrześniu 2009 roku.

Janusz Korczak
Janusz Korczak

NASZ PATRON -JANUSZ KORCZAK-

Janusz Korczak (Henryk Goldszmit) urodził się w 1878 lub 1879 roku w Warszawie. Dokładnej daty nie znamy. Ojciec Korczaka, Józef Goldszmit – ceniony warszawski adwokat.

Znany  jako: Stary Doktor lub Pan Doktor – polsko-żydowski lekarz, pedagog, pisarz, publicysta, działacz społeczny. Autor wielu książek dla dzieci

Ucz się polskiego
Ucz się polskiego

Cele szkoły

Szkoła realizuje cele i zadania określone w programie nauczania oraz wytycznych instytucji pedagogicznych. Korzystamy z Podstawy programowej dla uczniów polskich uczących się za granicą Polski opracowaną przez MEN, która zawiera treści kształcenia językowego i kulturowego. Bazujemy także na doświadczeniu i wiedzy naszych nauczycieli, którzy opracowali programy edukacyje pomocne w zajęciach. Te jednak są zgodne z wytycznymi ram programowych szkoły podstawowej. Szkoła polonijna odgrywa ważną rolę w codziennym życiu Polaków przebywających poza krajem. Głównym zadaniem naszej szkoły jest nauka języka polskiego (czytania, pisania oraz poprawnego wypowiadania się po polsku), historii i geografii Polski. W miarę możIiwości program szkolny obejmuje również naukę śpiewu polskich piosenek, uwrażliwia na polską literaturę, prozę i wiersz.

Szkoła kształtuje środowisko wychowawcze sprzyjające podtrzymywaniu tradycji polskich i kultury polskiej, nie hamując jednocześnie kontaktów z kulturą i środowiskem norweskim. Zadaniem szkoły jest również ukazywanie wkładu Polonii w historię i kulturę norweską. Szczególny nacisk kładziony jest na używanie języka polskiego nie tylko w czasie zajęć, ale również w kontaktach osobistych między uczniam,i a w szczególności w rodzinie.
Szkoła sprawuje opiekę nad uczniami, pod względem kulturalnym, kształtując ich wrażliwość patriotyczną. rozwija światopogląd i poszerza spojrzenie. Nauczyciele  uwzględniają przy tym indywidualne potrzeby i możliwości ucznia. Działalność wychowawcza i pedagogiczna szkoły zawsze jest prowadzona z myślą “dobra dzieci” na pierwszym planie.

 

Działalność nasza jest dyktowana niesieniem pomocy w kształceniu i utrwalaniu mowy polskiej, kultury  tradycji i historii Polski wśród dzieci emigrantów polskich w Norwegii. Naszym celem jest również jednoczyć śrdowisko polonijne i działać dla dobra Polaków mieszkających poza granicami kraju.

 Pragniemy wytworzyć w naszych dzieciach wrażliwość patriotyczną w silnym poczuciu wartości Polaka jako obywatela świata.


 

Grono pedagogiczne
Grono pedagogiczne

Organizacja szkoły

 

 Społeczność Szkoły Sobotniej tworzą wszyscy uczniowie, ich rodzice lub opiekunowie  prawni, nauczyciele, dyrekcja.

W ramach społeczności szkolnej wyróżnia się następujące jednostki działające  na rzecz szkoły:                                                                      

1.       1.Zarząd Szkoły,

          a) Dyrektor Szkoły,

          b) Rada Pedagogiczna,

          c) Rada Rodziców,

          d) Walne Zgromadzenie

         Zarząd Szkoły pełniący Funckcje Administracje szkoły to:

           a) Dyrektor Dydaktyczny Szkoły

           b) Przewodniczący Zarządu Szkoły

           c) Zastępca Przewodniczącego (skarbnik)

           d) Przedstawiciel Rady Rodziców

          2.Rada Pedagogiczna, w której skład wchodzą nauczyciele PSSS

          3.Rada Rodziców rządzi sie własnym regulaminem, który nie może być sprzeczny

          4.Statutem Szkoły Sobotniej, który zawiera ustalenia.

 

        Szkoła jest społeczną inicjatywą, zatem nie prowadzi działalności zarobkowej. Wszystkie osoby pełniące funkcje administracyjne wykonują swoją pracę nieodpłatnie. Osoby prowadzące zajęcia otrzymują rekompensatę poniesionych kosztów, wyliczaną na wzór przyjęty podczas Walnego Zgromadzenia. Szkoła finansowana, jest z opłat semestralnych jakie uiszczają rodzice bądź opiekunowie naszych uczniów. Korzystamy również ze wsparcia różnych instytucji, dzięki którym pozyskujemy fundusze na rozwój szkoły; materiały dydaktyczne, literaturę itp, które pomagają w prawidłowym funkcjonowaniu naszej placówki. 

 

  

Dzieci podczas uroczystości
Dzieci podczas uroczystości

 

Uroczytość nadania szkole imienia Janusza Korczaka

W dniu 26. października 2013 roku w naszej szkole odbyła się uroczytość nadania szkole imienia Janusza Korczaka. Mieliśmy przyjemność gościć konsula pana Marcina Spyrkę z Ambasady RP z Oslo, panią Kari Agerup burmistrza Fredrikstad, przedstawicielkę Cicignon skole panią Anne Andersen, jak również przewodniczacego Stowarzyszenia "Dzieci Polsce" Bogdana Małysza.

Program artystyczny uroczystości obejmował:

deklamację wierszy, prezentację myśli Korczaka oraz plakatów, które przedstawiały sceny z życia Janusza Korczaka, insenizację fragmentu Król Maciuś I, którego głównym odtwórcą był Janek Szpak z klasy III.

Część muzyczna, przygotowana przez Kingę Szmyd, którą stanowiła między innymi piosenka ,,Stary doktor,,  pozostawiła silne uczucie poruszenia w naszych sercach i dostarczyła wiele wzruszeń.

 

Dzieci podczas śpiewu, pod czujnym okiem Kingi
Dzieci podczas śpiewu, pod czujnym okiem Kingi

https://www.youtube.com/watch?v=cuLJFYoY9l8&spfreload=10

Zarys życiorysu J. Korczaka 

Młodość i edukacja

Grób ojca Janusza Korczaka...

...i grób jego dziadków ze strony matki na cmentarzu żydowskim przy ul. Okopowej 49/51 w Warszawie

Kamienica Karola Mintera, gdzie w latach 1895–1907 mieściło się Gimnazjum Praskie, do którego uczęszczał Janusz Korczak


Janusz Korczak urodził się w Warszawie w spolonizowanej rodzinie żydowskiej, jako syn adwokata Józefa Goldszmita (1844-1896) i Cecylii z domu Gębickiej (1854(?)–1920). Rodzina Goldszmitów wywodziła się z Lubelskiego, zaś Gębickich z Kaliskiego; jeden z pradziadków był szklarzem, inny Maurycy Gębicki lekarzem – podobnie jak dziadek Hersz Goldszmit. Groby ojca Janusza Korczaka i jego dziadków ze strony matki (jej grobu nie odnaleziono) znajdują się na cmentarzu żydowskim w Warszawie przy ulicy Okopowej.

 

Duży wpływ na życie rodziny miała choroba ojca; w latach 90. kilkakrotnie był on kierowany do zakładu dla psychicznie chorych. Choroba Józefa Goldszmita (być może spowodowana syfilisem) doprowadziła do kłopotów materialnych. Zmarł 26 kwietnia 1896.

Korczak jako uczeń gimnazjum udzielał korepetycji, by pomóc w utrzymaniu rodziny, a jego matka Cecylia  Uczęszczał na Uniwersytet Latający. Jego mentorem był m.in. Wacław Nałkowski.

Lekarz

W latach 1905–1912 pracował jako pediatra w Szpitalu dla Dzieci im. Bersohnów i Baumanów. Pozostawał pod wpływem znanego lekarza Juliana Kramsztyka. Janusz Korczak jako lekarz miejscowy korzystał ze służbowego mieszkania na terenie szpitala i świadczył pomoc chorym w każdej chwili. Otrzymywał pensję w wysokości 200 rubli rocznie w czterech ratach[11]. Swoje obowiązki wypełniał bardzo ofiarnie. Prowadził również prywatną praktykę. Od ubogich pacjentów nie pobierał wynagrodzenia, zaś od zamożnych nie wahał się zażądać wysokich honorariów. Dzięki rozgłosowi jaki zyskał powieścią "Dziecko salonu" (1906), stał się znanym i poszukiwanym pediatrą.

Sądził, że rodzina jest najlepszym miejscem wychowywania dzieci.

Twierdził, że najbardziej odpowiednim miejscem wychowania dziecka jest rodzina, a w przypadku jej braku towarzystwo rówieśników. Dążył do tego, by dzieci ścierały swe wczesne przekonania i kształtujące się poglądy; by podlegały procesowi socjalizacji (poprzez wzajemną akceptację) i przygotowywały się do dorosłego życia, które nie byłoby ani idylliczne, ani zbliżone do „cichego kąta domowego”. Korczak starał się zapewnić dzieciom beztroskie (co nie znaczy pozbawione obowiązków) dzieciństwo. Traktował je poważnie, mimo dużej różnicy wieku, i prowadził z nimi otwarte dyskusje. Uważał, że dziecko powinno samo zrozumieć i emocjonalnie przeżyć daną sytuację, doświadczyć jej, oraz samo wyciągnąć wnioski, ewentualnie ponosić konsekwencje oraz zapobiec przypuszczalnym skutkom – niż być sucho poinformowane o fakcie (dokonanym lub nie) i o jego następstwach – przez wychowawcę.

Po wybuchu I wojny światowej został powołany do armii rosyjskiej. W latach 1914–1917 był młodszym ordynatorem szpitala dywizyjnego, głównie na zapleczu frontu ukraińskiego[16]. Urlopowany z wojska po chorobie, w 1917 był lekarzem w przytułkach dla dzieci pod Kijowem. Miał również kontakt z domem wychowawczym dla chłopców polskich w Kijowie, który prowadziła Maryna Rogowska-Falska (którą poznał w 1915 podczas urlopu). W połowie 1918 Korczak wrócił do Warszawy, do Domu Sierot. Służbę w wojsku rosyjskim zakończył w stopniu kapitana.

W latach 1919–1920 w czasie wojny polsko-bolszewickiej pełnił służbę lekarza w Wojsku Polskim (w stopniu majora) w zmilitaryzowanych szpitalach w Łodzi, Szpitalu Ujazdowskim i na Kamionku w Warszawie.

Działalność literacka i radiowa
Information icon.svg Osobny artykuł: Dzieła Janusza Korczaka.
Janusz Korczak zadebiutował we wrześniu 1896 pod kryptonimem Ryk w tygodniku satyrycznym „Kolcach” dużo niższa). Z czasopismem współpracował do 1904.

W 1898 Korczak wziął udział w konkursie na sztukę teatralną, ogłoszonym przez Ignacego Jana Paderewskiego na łamach czasopisma „Echo Muzyczne, Teatralne i Artystyczne”, który rozstrzygnięto w marcu 1899. Na konkurs Korczak wysłał dwa utwory, w tym wyróżniony czteroaktowy dramat Którędy? (sztuka nie zachowała się). Zgodnie z regulaminem konkursu, użył pseudonimu i podpisał się: „Janasz Korczak”. Ten pseudonim literacki zaczerpnął z powieści Kraszewskiego Historia o Janaszu Korczaku i o pięknej miecznikównie. Od 1900, publikując w „Wędrowcu” cykl felietonów pod tytułem Dzieci i wychowanie, zaczął używać powszechnie znanego pseudonimu „Janusz Korczak”.

Pomiędzy 1898–1901 publikował w tygodniku Czytelnia dla wszystkich, m.in. w odcinkach swoją pierwszą powieść Dzieci ulicy (w dodatku do czasopisma, nr 1–17)[22]. Samodzielne wydanie książkowe powieści ukazało się w 1901.

 

Dla dzieci napisał m.in.: Mośki, Joski i Srule, Józki, Jaśki i Franki, Sława, Król Maciuś Pierwszy, Król Maciuś na wyspie bezludnej, Bankructwo małego Dżeka, Prawidła życia, Kajtuś Czarodziej, Uparty chłopiec. Życie Ludwika Pasteura, Ludzie są dobrzy i Trzy wyprawy Herszka.

Inne znane publikacje to m.in. Jak kochać dziecko, Prawo dziecka do szacunku, Sam na sam z Bogiem, Kiedy znów będę mały i Pedagogika żartobliwa (pełna lista w Dzieła Janusza Korczaka). W 1937 został odznaczony Złotym Wawrzynem Akademickim Polskiej Akademii Literatury[24].

W czasie drugiej wojny światowej, w ostatnich miesiącach życia, Korczak prowadził pamiętnik. Jest to jego ostatni utwór literacki, dokument istotny również ze względu na okoliczności – czas i miejsce – jego powstawania (patrz sekcja Getto Warszawskie).

Od grudnia 1934, z przerwą w latach 1936−1938, współpracował z Polskim Radiem. Audycje starego Doktora, które cieszyły się popularnością wśród słuchaczy, zostały zdjęte z anteny w marcu 1936, prawdopodobnie na fali „odżydzania” Radia. Korczak powrócił do Polskiego Radia w marcu 1938. Wygłaszał audycje jako „Stary Doktor”, nie podając swojego prawdziwego pseudonimu literackiego[26]. We wrześniu 1939 współpracował ze służbą informacyjną Polskiego Radia.

Mały Przegląd – gazeta dzieci i młodzieży

Okładka ostatniego numeru „Małego Przeglądu” z 1 września 1939

Tablica upamiętniająca „Mały Przegląd” umieszczona w 1996 na ścianie Pałacu Mostowskich (od strony ulicy Nowolipki)
9 października 1926 Janusz Korczak opracował pierwszy numer Małego Przeglądu, który redagował przez kolejne 4 lata (1926–1930).Było tworzone z autentycznych listów i materiałów nadsyłanych przez dzieci i młodzież.

W pierwszych latach współpracownikami Janusza Korczaka byli Jerachmiel Wajngarten oraz nastolatkowie Magdalena Markuze i Emanuel Sztokman 

Ostatni numer „Małego Przeglądu” ukazał się 1 września 1939.

Działalność społeczna
W 1899 został aresztowany przez władze rosyjskie, być może w związku z działanością w czytelniach Warszawskiego Towarzystwa Dobroczynności[30], lub w związku z protestami studenckimi na Cesarskim Uniwersystecie Warszawskim.

Do 1914 działał jako członek lub sympatyk na rzecz m.in. w Warszawskiego Towarzystwa Higienicznego, Towarzystwwa Kolonii Letnich, Towarzystwa Badań nad Dzieckiem, Stowarzyszenia Akuszerek, Warszawskiego Towarzystwa Lekarskiego, Towarzystwa Kultury Polskiej (w związku z działalnością w TKP był aresztowany w 1909). W okresie międzywojennym społecznikowską pasję realizował również poprzez otwarte odczyty i udział w różnych akcjach społecznych, np. „Tydzień Dziecka” Polskiego Komitetu Opieki nad Dzieckiem czy „Tydzień Sieroty” Związku Towarzystw Opieki nad Sierotami Żydowskimi „Centos”.

Od początku lat 30., najpóźniej od 1933, Janusz Korczak należał do wolnomularstwa. 

W latach 1934 i 1936 odwiedził Palestynę, zainteresowany żydowskim odrodzeniem narodowym i ruchem kibucowym. Myślał nawet poważnie o opuszczeniu Polski.

Pedagog

Janusz Korczak z dziećmi i personelem Domu Sierot w Pruszkowie (lata 20. XX wieku)

Dom Sierot (ok. 1935). Mieszkanie Korczaka znajdowało się na poddaszu, które nie zostało odbudowane po II wojnie światowej

Budynek dawnego Domu Sierot, obecnie siedziba Domu Dziecka Nr 2 im. Janusza Korczaka oraz Ośrodka Dokumentacji i Badań KORCZAKIANUM

Dom Sierot i Nasz Dom
Information icon.svg Osobne artykuły: Dom Sierot i Nasz Dom.

Nasz Dom na Bielanach

Jeden z budynków filii Domu Sierot „Różyczka” w Wawrze
Razem ze Stefanią Wilczyńską założył i prowadził w latach 1912-1942 Dom Sierot – dla dzieci żydowskich w Warszawie. Siedziba Domu Sierot znajdował się przy ulicy Krochmalnej 92 (obecnie Jaktorowska 6). Budynek został wybudowany przez Towarzystwo "Pomoc dla Sierot", które także finansowało działalność nowej placówki.

W 1921 roku powstała filia Domu Sierot „Różyczka” w Wawrze, w której organizowano kolonie dla dzieci Domu Sierot i innych sierocińców warszawskich.

W listopadzie 1940 Dom Sierot został przeniesiony do getta na ulicę Chłodną 33 do gmachu Szkoły Handlowej im. Roeslerów. Podczas przeprowadzki Janusz Korczak został aresztowany przez Niemców za brak obowiązkowej opaski z Gwiazdą Dawida[40], i osadzony na kilka tygodni na Pawiaku. Został zwolniony w grudniu 1940.

W związku z wyłączeniem z getta obszaru na zachód od ulicy Żelaznej, w październiku 1941 Dom Sierot został zmuszony do ostatniej w swojej historii przeprowadzki − do gmachu Towarzystwa Wzajemnej Pomocy Pracowników Handlowych i Przemysłowych przy ul. Siennej 16.

Od 1919 Janusz Korczak współtworzył także drugą instytucję, dla dzieci polskich: założony przez Towarzystwo „Nasz Dom” - Zakład Wychowawczy „Nasz Dom” w Pruszkowie (ul. Cedrowa 12, obecnie ul. Obrońców Pokoju 14), od 1928 na warszawskich Bielanach (obecnie aleja Zjednoczenia 34, Dom Dziecka nr 1 „Nasz Dom” im. Maryny Falskiej). Bliska współpraca Korczaka z Naszym Domem zakończyła się około 1935[43], ale pozostał on członkiem Towarzystwa i bywał w tej instytucji. Od początku kierowała nią Maria Rogowska-Falska, która w drugiej połowie lat 30. przekształciła charakter placówki, otwierając ją dla okolicznych dzieci. Działały tam m.in. półkolonie i biblioteka.

 

W czasie okupacji nosił polski mundur wojskowy i nie aprobował dyskryminacyjnego oznaczania Żydów opaską z niebieską Gwiazdą Dawida. 

W ostatnich trzech miesiącach życia (maj-początek sierpnia 1942) pisał pamiętnik. Ostatni zapisek w pamiętniku datowany jest na 4 sierpnia 1942. Maszynopis wyniesiony z getta, kilka dni po wywiezieniu Domu Sierot do Treblinki, wraz z innymi materiałami trafił do Igora Newerlego. W styczniu 1943, po aresztowaniu Newerlego, został ukryty w specjalnej skrytce w Naszym Domu na Bielanach. Pamiętnik Korczaka został po raz pierwszy opublikowany w Warszawie w 1958.

Przyjaciele Korczaka byli gotowi umożliwić mu wyjście z getta i zorganizowanie kryjówki po „aryjskiej” stronie, jednak on sam nie był tym nigdy zainteresowany[49]. Podobnie postąpili pozostali pracownicy Domu Sierot.

Ostatni marsz

 

Kamień upamiętniający Janusza Korczaka i dzieci na terenie byłego obozu zagłady w Treblince

Pomnik Janusza Korczaka na cmentarzu żydowskim w Warszawie
Dom Sierot − Korczak, pracownicy (m.in. Stefania Wilczyńska, Natalia Poz, Róża Lipiec-Jakubowska i Róża Sztokman-Azrylewicz) i ok. 200 wychowanków − został wywieziony do obozu zagłady w Treblince podczas tzw. wielkiej akcji likwidacyjnej warszawskiego getta. Najprawdopodobniej stało się to 5 sierpnia 1942, ale istnieją także zapiski i relacje z getta podające datę 6 sierpnia. Różne są też relacje dotyczące przebiegu marszu i samej trasy na Umschlagplatz.

Tak zapamiętał marsz Janusza Korczaka, wychowawców i wychowanków Domu Sierot na Umschlagplatz Marek Rudnicki:

Relację z ostatniego marszu Janusza Korczaka pozostawił Władysław Szpilman:

Quote-alpha.png Chyba 5 sierpnia (..) przypadkowo stałem się świadkiem wymarszu Janusza Korczaka i jego sierot z getta (...). Spędził z nimi długie lata swojego życia i teraz, w ich ostatniej drodze, nie chciał ich zostawiać samych. Chciał im tę drogę ułatwić. Wytłumaczył sierotom, że mają powód do radości, bo jadą na wieś (...). Gdy spotkałem ich na Gęsiej, dzieci, idąc, śpiewały chórem, rozpromienione, mały muzyk im przygrywał, a Korczak niósł na rękach dwoje najmłodszych, także uśmiechniętych, i opowiadał im coś zabawnego

Tego dnia do Treblinki wywieziono również inne żydowskie sierocińce

Data śmierci
W celu uporządkowania stanu prawnego przyjęto w Polsce zasadę, że jeżeli nie da się ustalić dokładnej daty śmierci danej osoby podczas wojny, uznaje się ją za zmarłą w rok po zakończeniu wojny. W ten sposób postanowienie Sądu Powiatowego w Lublinie z dnia 30 listopada 1954 roku określiło datę śmierci Korczaka na 9 maja 1946 roku[2]. Decyzja ta ma istotny wpływ na prawa autorskie do prac Korczaka oraz datę ich przejścia do domeny publicznej[59].

Spuścizna pisarska Janusza Korczaka będzie stopniowo udostępniana w Internecie (przed 2017). Będzie to możliwe dzięki tzw. Otwartej Licencji Edukacyjnej .

Obecna percepcja
Obecnie myśl pedagogiczna Janusza Korczaka jest coraz szerzej znana na świecie, jest on rozpoznawany przede wszystkim jako prekursor i przedstawiciel ruchu na rzecz praw dzieci[61].

Korczak nie popierał żadnej wybranej ideologii politycznej lub edukacyjnej[62]. Jego nowoczesne pomysły pedagogiczne wyrastały z praktyki, chociaż był także dobrze zorientowany w nurtach pedagogicznych i psychologicznych swojej epoki. Współcześnie jest uznawany za jednego z pionierów nurtu pedagogicznego nazywanego „edukacją moralną” (ang. moral education)[64], chociaż nie stworzył żadnej systematycznej teorii na ten temat.

 

 

 

źrógło: wikipedia